EMNİYET TEŞKİLATINDA FAZLA ÇALIŞMA USUL VE ESASLAR ALAKALI BİLGİ NOTU
Devlet Memurlarının, genel olarak haftalık çalışma süresi olan, 40 saatin üstünde yaptıkları çalışma, fazla çalışmadır.
Amir, memura fazla çalışma yapacağını bir hafta önce yazılı olarak bildirir. Ancak acele ve özel durumlarda bildirme aynı günde de yapılabilir. Acele ve özel durum için somut ispat gereklidir. ( Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmelik Madde 6 )
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Çalışma saatleri” başlıklı 99 uncu maddesinde, “Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir. Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir.
“Günlük çalışma saatlerinin tesbiti” başlıklı 100 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Günlük çalışmanın başlama ve bitme saatleri ile öğle dinlenme süresi, bölgelerin ve hizmetin özelliklerine göre merkezde Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca, illerde valiler tarafından tesbit olunur.” hükmü yer almaktadır
Fazla çalışma karşılığında verilmesi gereken izinlerin, her sekiz saate karşılık bir gün hesabıyla fazla çalışmanın yaptırıldığı yıl içinde kullandırılması gerektiği, ancak yılın sonuna doğru yaptırılan fazla çalışma neticesinde hak kazanılan iznin kullanımı için yıl içinde yeterli sürenin kalmaması veya hizmet ihtiyacının bulunması sebebiyle iznin kullandırılamaması halinde kullandırılamayan söz konusu iznin ertesi yıl içinde en kısa sürede kullandırılması gerektiği,
Fazla çalışma karşılığında hak kazanılan izinlerin tek seferde ne kadar süreyle verilebileceğine dair bir sınırın bulunmadığı, ancak bu iznin en çok on günlük kısmının yıllık izinle birleştirilerek tek seferde kullandırılabileceği,
Günlük çalışma saatleri dışında fazladan çalışan ve bunu “Fazla Çalışma Cetveli” ile kayıt altına almış memurların idarelerinden her sekiz saat için bir gün hesabıyla izin isteme hakkı bulunmaktadır. Madde “verilir” şeklinde düzenlenmiş olduğundan idarenin bu konuda taktir hakkı bulunmamaktadır.
Kurum amirleri fazla çalışma yaptıracakları memurlar için düzenleyecekleri “Fazla Çalışma Cetveli” ne memurun günde yaptığı fazla çalışma süresini kaydederler. Bu cetvel memur ve amir tarafından imzalanarak özel dosyasında saklanır.” hükmü yer almaktadır. Bu hükümler çerçevesinde, fazla çalışmanın, eğer acil değilse, en az bir hafta önceden memura bildirilmesi ve fazla çalışma defterine kayıt edilmesi gerekmektedir
2010/2 sayılı Başbakanlık Genelgesinin (3) numaralı fıkrasında bakmakla yükümlü olduğu engelli aile bireyi bulunan memurun mesai saatleri dışındaki nöbet görevinden ve gece vardiyasından muaf tutulacağının belirtilmesi suretiyle mesai saatleri dışındaki vardiyaların gece vardiyası olarak nitelendirildiği,
20:00 ile 06:00 arasında yapılan çalışma gece vardiyasıdır.
“Hafta” ibaresinden Pazartesi 00.00 itibarıyla başlayan ve Pazar 23.59 itibarıyla sona eren 7 günlük sürenin anlaşılması gerektiği,
2010/2 sayılı Başbakanlık Genelgesinin (3) numaralı fıkrasında “gece vardiyasına” ilişkin yapılan nitelendirme dikkate alındığında 657 sayılı Kanunun 101 inci maddesinde yer alan “gece vardiyası” kavramının da aynı şekilde yorumlanmasının mümkün bulunduğu,
Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerinde görev yapan hamile veya doğum yapmış memurların mezkur Kanunun 100 üncü maddesine istinaden belirlenen günlük çalışma saatleri içindeki vardiyalarda çalıştırılması gerektiği,
657 sayılı Kanunun 53 üncü maddesi kapsamında istihdam edilen ve günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerinde görev yapan engelli memurların isteği dışında mezkur Kanunun 100 üncü maddesine istinaden belirlenen günlük çalışma saatleri dışındaki vardiyalarda çalıştırılmaması gerektiği,
30/01/2010 tarihli ve 27478 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Sendikal Gelişmeler Doğrultusunda Alınacak Önlemler” konulu ve 2010/2 sayılı Başbakanlık Genelgesinin (3) numaralı fıkrasında; “Kamu çalışanlarının kanunen bakmakla yükümlü olduğu özürlü aile bireyinin bakıma muhtaç olduğunun ilgili mevzuatına göre alınmış geçerli özürlü sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi kaydıyla bu durumdaki personele; özürlü aile ferdinin günlük bakımı için izin kullanımında gerekli kolaylık sağlanacak ve personel mesai saatleri dışındaki nöbet görevinden ve gece vardiyasından muaf tutulacaktır.” hükmü yer almaktadır. Bu itibarla, bakmakla yükümlü olduğu engelli aile bireyi bulunan memurun ilgili mevzuatına göre alınmış geçerli özürlü sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi kaydıyla 2010/2 sayılı Başbakanlık Genelgesinin (3) numaralı fıkrasına istinaden; kanunen bakmakla yükümlü olduğu özürlü aile bireyi olan memur, mesai saatleri dışındaki nöbet görevinden ve gece vardiyasından muaf tutulması gerektiği
657 sayılı Kanunun 100 üncü maddesinde engelli memurlar için; engel durumu, hizmet gerekleri, iklim ve ulaşım şartları göz önünde bulundurulmak suretiyle günlük çalışmanın başlama ve bitiş saatleri ile öğle dinlenme süreleri merkezde üst yönetici tarafından farklı belirlenebileceği ifade edildiğinden, Kurumun üst yöneticisi tarafından söz konusu personelin günlük çalışmasının başlama ve bitiş saatleri ile öğle dinlenme sürelerinin farklı belirlenmesinin mümkün olduğu, ancak ilginin günlük çalışma saatleri tespit edilirken haftalık çalışma süresinin toplam 40 saat olması hususuna dikkat edilmesi gerektiği
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 101 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “… Engelli memurlara da isteği dışında gece nöbeti ve gece vardiyası görevi verilemez.” hükmündeki “Engelli memurlar” ifadesinden mezkur Kanunun 53 üncü maddesi kapsamında bulunan engelli personelin anlaşılması gerektiği,
Gerek 657 sayılı Kanunda gerekse kamu çalışanlarına ilişkin diğer personel mevzuatında kanunen bakmakla yükümlü olduğu engelli aile bireyi bulunan kamu çalışanlarına engelli aile ferdinin günlük bakımı için verilecek iznin süre ve esaslarını düzenleyen herhangi bir hüküm bulunmamakta olup; söz konusu Genelge hükmünde kamu çalışanlarının kanunen bakmakla yükümlü olduğu engelli aile bireyinin bakıma muhtaç olduğunun ilgili mevzuatına göre alınmış geçerli engelli sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi kaydıyla bu durumdaki personele; engelli aile ferdinin günlük bakımı için izin kullanımında gerekli kolaylık sağlanacağının belirtilmesi sebebiyle, ilgilinin kanunen bakmakla yükümlü olduğu engelli aile ferdinin günlük bakımını yapması için mesai saatleri içinde izin kullanması hususunda gerekli kolaylığın Kurumlarca sağlanması ve mesai saatleri dışındaki nöbet görevinden muaf tutulması gerektiği,
